Adli toksikoloji

Adli toksikoloji - Forensic toxicology : Kriminal olaylarda, çeşitli analiz yöntemleri kullanılarak zehrin türü,
belirlenen miktarın ölüme yol açıp açmayacağı ve toksik maddenin hangi yolla alındığı gibi konuları inceleyen adli bilimlerin dalı.

Adli travmatoloji

Adli travmatoloji - Forensic traumatology Travmanın etkilerini ve yaraları inceleyen bilim dalı.

Adli palinolojii

adli palinoloji - forensic palinology : Adli olgularda, kişilerin ve şüpheli objelerin üzerinde bulunan polen örneklerinin incelenmesi ile olay yerinde bulunup bulunmadıklarını veya nereden geldiklerini inceleyen adli bilimlerin dalı.

adli diş hekimliği - forensic dentistry: İnsan kalıntılarından dişlerle ilgili delillerin cisimler üzerinde veya olay yerinde bulunan kişilerdeki ısırık izlerinin incelenmesi; diş hekimliği bilgilerini ve tanı yöntemlerini adli amaçlar için kullanan bilim dalı.

Abstinans sendromu

abstinans sendromu abstinence syndrome : Toksik madde alışkanlığı olan kişilerde, bu maddenin kesilmesinden sonraki ilk 24-48 saat içerisinde beliren, hırçınlık, sıkıntı, sanrılar, uykusuzluk, ellerde titremeler, nabızda hafifleme, bulantı, kusma, ishal, proteinüri, bağırsak kanamaları, kalp ve solunum yetersizliği bulgularıyla karakterize, ölümle sonlanabilen tablo; toksik madde yoksunluk sendromu.

Abondan

 Abondan:  Bol, fazla miktarda.

Fotodisosiyasyon

Fotodisosiyasyon: Güneş ışınlarının,
okyanus yüzeyine vurarak, suyu elementlerine
ayrıştırması.

Metabolomik

Metabolomik: Biyokimyasal süreçlere katılan metabolitlerin
sistematik çalışılmasıdır. Belirli bir zaman diliminde dokularda,
hücrelerde ve fizyolojik sıvılarda lipid, karbohidratlar, vitaminler,
hormonlar ve diğer hücre bileşenlerinden ortaya çıkan küçük
moleküllü metabolitlerin yüksek verimli teknolojiler kullanılarak
saptanması, miktarının belirlenmesi ve tanımlanmasıdır.




Kaynak:
Türk Hematoloji Derneği
GENETİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Lokus heterojenitesi

Lokus heterojenitesi: Lokus çeşitliliği, farklı kromozomların
farklı lokuslarında meydana gelen mutasyonların aynı fenotipik
özellik/hastalığa neden olması durumu. Örneğin retinitis pigmentoza
otozomal baskın, otozomal çekinik ve X-bağlı kalıtım özellikleri
göstermektedir.

Gonozomal kromozom

Gonozomal kromozom: Cinsiyet kromozomları olarak
bilinmektedir. Erkeklerde XY, dişilerde XX’ tir.

Genetik letal

Genetik letal: (Lat. lētum+ālis) Etkilenen bireyin üremesini
engelleyen hastalıklar. Örnek olarak Klinefelter, Duchenne kas
distrofisi gibi hastalıklar verilebilir.

Dozaj kompansasyonu

Dozaj kompansasyonu: Memelilerde X-inaktivasyonunun
sonuçlarından birisidir. X-inaktivasyonu sonucu, X kromozomu
üzerinde kodlanan genler dişi ve erkeklerde aynı miktarda anlatıma
girer.

Dominat gen

Dominat gen: (Lat. dominans) Baskın gen, gen ve alleller
arasındaki ilişki sonucunda ortaya çıkan genetik durumdur. Aynı
lokusta bulunan allellerden biri diğerinin etkisini maskeleyerek
fenotipte etkili olmasını engeller. Basitçe iki allelik form varsa (A ve
B) bu allelik formların 3 olası yenibileşimi mevcuttur: AA, AB ve BB.
AA ve BB (homozigot) farklı fenotipte farklı karakteristik özelliklerin
ortaya çıkmasına neden olurken, AB (heterozigot) allelik yapı ortaya
çıkarsa baskın olan allelin etkisi fenotipte görülür.

Antisipasyon

Antisipasyon: (Lat. anticipātiō) Bazı genetik hastalıkların yeni
kuşaklarda daha erken yaşta ve/veya daha ağır klinik bulgularla
ortaya çıkmasıdır. Dinamik mutasyonlar (2-3-4’lü nükleotid
tekrarları) sonucunda ortaya çıkan hastalıklarda görülür (Huntington
hastalığı ve miyotonik distrofi gibi).

Allelik heterojenite

Allelik heterojenite: Allelik çeşitlilik, tek bir gen lokusundaki
farklı mutasyonlar sonucu, aynı fenotipik özelliğin ortaya çıkmasıdır.
Örneğin talasemiye yol açan ve globin kodlayan genlerde meydana
gelen 200 den fazla mutasyon tanımlanmıştır.

Pangenesis teorisi

Pangenesis teorisi: Bütün vücuda yayılmış küçük ve çok sayıda tanecikler vardır; gemmul adı verilen bu birimler kendi kendilerine bölünüp çoğalırlar, vücutta dolaşırlar ve üreme hücrelerinde toplanarak döle geçerler.

Ön oluşum teorisi

Ön oluşum teorisi=preformasyonizm: 17. yüzyılda spermin içinde insanın bütün özelliklerini taşıyan çok ufak bir örneğin bulunduğuna ve “Homonculus” adı verilen bir minyatür canlının gelişerek yeni bireyi meydana getirdiğine inanılıyordu.

Karışım teorisi

Karışım teorisi: Üreme ile ilgili maddenin organizmanın vücudunun çeşitli kısımlarından oluşan bir karışım olduğunu; buna göre de erkek ve kadının tüm karakterlerinin onların tohumlarında (üreme
hücrelerinde) toplanarak doğrudan döle geçtiğini ileri sürmüştür.

Genetik

Genetik kalıtımı ve çeşitliliği inceleyen bir bilim dalıdır.

Gnathion

Gnathion : Corpus mandibulae’nin ön yüzünde tam orta hattaki noktadır. Latince’de çene anlamındadır.